User interview là gì? Hướng dẫn phỏng vấn người dùng trong UX research
.jpg)
User interview là gì? Hướng dẫn phỏng vấn người dùng trong UX research
Trong thiết kế sản phẩm số, việc đưa ra quyết định dựa trên giả định có thể dẫn đến những giải pháp không phù hợp với người dùng thực tế. User interview (phỏng vấn người dùng) là phương pháp nghiên cứu định tính giúp UI/UX designer hiểu rõ nhu cầu, hành vi và trải nghiệm của người dùng, từ đó đưa ra quyết định thiết kế chính xác hơn.
Phương pháp này là một phần quan trọng của UX research và đóng vai trò nền tảng trong thiết kế lấy người dùng làm trung tâm.
Phỏng vấn người dùng (User Interview) là gì?
Phỏng vấn người dùng là cuộc trò chuyện có định hướng giữa nhà nghiên cứu và người dùng nhằm khám phá cách họ suy nghĩ, hành động và cảm nhận khi sử dụng sản phẩm hoặc giải quyết một vấn đề cụ thể.
Thông qua các cuộc phỏng vấn, nhóm sản phẩm có thể tìm hiểu:
- Mục tiêu và nhu cầu của người dùng
- Động lực và hành vi sử dụng
- Khó khăn hoặc điểm gây thất vọng
- Bối cảnh thực tế khi họ tương tác với sản phẩm
Khác với khảo sát định lượng, user interview tập trung vào chiều sâu thông tin và giúp phát hiện những insight mà dữ liệu số không thể giải thích hoặc mất nhiều nguồn lực để khám phá ra.
Khi nào nên sử dụng phỏng vấn người dùng?
Phỏng vấn người dùng có thể được áp dụng ở nhiều giai đoạn trong vòng đời sản phẩm.
Khám phá quy trình thiết kế chuẩn Design Thinking tại: Thiết kế phi tuyến tính với Design Thinking: 5 bước Quy trình đầy đủ
Chuẩn bị trước khi tiến hành phỏng vấn người dùng
#1. Xác định mục tiêu nghiên cứu
Trước khi phỏng vấn người dùng, cần xác định rõ bạn muốn thu thập được thông tin gì từ họ. Mục tiêu nên liên quan đến hành vi, nhu cầu hoặc động lực thay vì ý kiến chung chung.
Ví dụ: tìm hiểu cách người dùng quản lý công việc hằng ngày thay vì hỏi họ có thích ứng dụng quản lý công việc hay không.
#2. Tuyển chọn người tham gia phù hợp
Người tham gia nên đại diện cho nhóm người dùng mục tiêu. Việc lựa chọn sai đối tượng có thể dẫn đến insight không chính xác.
Trong đa số trường hợp, chỉ cần khoảng 5 - 7 người tham gia đã có thể phát hiện các mẫu hành vi và vấn đề chính.
#3. Chuẩn bị kịch bản phỏng vấn
Kịch bản giúp đảm bảo các buổi phỏng vấn người dùng diễn ra nhất quán và tập trung. Một kịch bản cơ bản nên bao gồm:
- Phần giới thiệu và tạo sự thoải mái cho người tham gia
- Các câu hỏi chính
- Câu hỏi đào sâu để làm rõ câu trả lời
- Phần kết thúc và cảm ơn
Các câu hỏi nên ở dạng mở để khuyến khích người tham gia chia sẻ trải nghiệm thực tế. Tránh các câu hỏi dẫn dắt hoặc khiến người dùng trả lời theo hướng bạn mong muốn.
.png)
Cách tiến hành phỏng vấn người dùng hiệu quả
#1. Tạo môi trường thoải mái và xây dựng sự tin tưởng
Người tham gia sẽ chia sẻ trung thực hơn khi họ cảm thấy thoải mái. Hãy bắt đầu bằng cuộc trò chuyện nhẹ nhàng, giải thích mục đích buổi phỏng vấn và nhấn mạnh rằng không có câu trả lời đúng hay sai.
#2. Lắng nghe nhiều hơn nói
Vai trò của người phỏng vấn là khuyến khích người dùng chia sẻ. Thay vì giải thích hoặc dẫn dắt, hãy để người tham gia nói và kể lại trải nghiệm của họ.
#3. Đào sâu thông tin bằng câu hỏi tiếp nối
Những câu hỏi như “Tại sao?”, “Bạn có thể nói rõ hơn không?” hoặc “Điều gì khiến bạn cảm thấy như vậy?” giúp khám phá động lực và cảm xúc phía sau hành vi.
#4. Quan sát hành vi và ngôn ngữ cơ thể
Không chỉ chú ý đến lời nói, người phỏng vấn cũng nên quan sát biểu cảm, sự do dự hoặc bối rối của người dùng. Những tín hiệu này có thể tiết lộ vấn đề mà họ không diễn đạt bằng lời.
.jpg)
Tham khảo các câu hỏi phổ biến dùng cho user interview tại: A Cheatsheet for User Interview and Follow Ups Questions
Ghi chép và lưu trữ dữ liệu từ phỏng vấn người dùng
Việc ghi lại thông tin chính xác giúp quá trình phân tích sau này hiệu quả hơn. Bạn có thể ghi âm (sau khi xin phép) để lưu giữ đầy đủ nội dung và đồng thời ghi chú nhanh những điểm quan trọng.
Nên chú ý ghi lại:
- Câu nói thể hiện cảm xúc mạnh
- Hành vi lặp lại nhiều lần
- Vấn đề khiến người dùng bối rối
Bởi đây là những dữ liệu rất quan trọng khi phân tích insight.
Cách phân tích dữ liệu từ phỏng vấn người dùng
Sau khi phỏng vấn người dùng, dữ liệu cần được tổng hợp và phân tích để rút ra insight. Công việc cần thực hiện trong giai đoạn này bao gồm:
#1. Phiên âm và mã hóa dữ liệu (Coding)
Chuyển nội dung phỏng vấn thành văn bản và đánh dấu các ý quan trọng.
#2. Nhận diện mẫu hành vi và vấn đề chung
Tìm các điểm lặp lại giữa nhiều người dùng như:
- Khó khăn giống nhau
- Nhu cầu chưa được đáp ứng
- Hành vi tương tự
#3. Phân tích theo chủ đề (Thematic Analysis)
Trong phương pháp này, dữ liệu có được từ user interview được nhóm thành các chủ đề lớn để xác định insight chính phục vụ quyết định thiết kế.
Ví dụ:
- Khó khăn khi thanh toán
- Thiếu thông tin rõ ràng
- Quy trình đăng ký phức tạp
Hiểu rõ quy trình thiết kế UI/UX bên cạnh phỏng vấn người dùng tại: Tìm hiểu về Quy Trình Thiết Kế UI/UX từ A đến Z
Những sai lầm thường gặp khi phỏng vấn người dùng
Khi tiến hành phỏng vấn người dùng, cần tránh một số lỗi phổ biến có thể làm sai lệch kết quả nghiên cứu sau:
- Hỏi câu hỏi dẫn dắt khiến người dùng trả lời theo hướng mong muốn.
- Nói quá nhiều hoặc giải thích thay cho người tham gia, làm mất đi thông tin tự nhiên.
- Phỏng vấn sai đối tượng người dùng, dẫn đến insight không phản ánh đúng nhu cầu thực tế.
- Thiếu chuẩn bị và không xác định rõ mục tiêu nghiên cứu.
Cách biến insight từ phỏng vấn người dùng thành quyết định thiết kế
Giá trị thực sự của user interview nằm ở việc chuyển insight thành hành động. Những phát hiện từ người dùng có thể giúp:
- Đơn giản hóa quy trình sử dụng
- Cải thiện cấu trúc thông tin và điều hướng
- Loại bỏ các điểm gây nhầm lẫn
- Bổ sung tính năng phù hợp với nhu cầu thực tế
Khi trình bày kết quả cho các bên liên quan, nên sử dụng trích dẫn người dùng, tóm tắt vấn đề chính và đề xuất giải pháp cụ thể để hỗ trợ quá trình ra quyết định.
Đọc thêm về: Empathy Mapping: Phương pháp UX Research giúp thấu hiểu người dùng
Kết luận
Phỏng vấn người dùng là một phương pháp nghiên cứu quan trọng giúp các nhóm sản phẩm hiểu sâu về nhu cầu, hành vi và trải nghiệm thực tế của người dùng. Khi được chuẩn bị và thực hiện đúng cách, user interview cung cấp insight giá trị giúp cải thiện trải nghiệm và tạo ra sản phẩm phù hợp hơn với người dùng.
Thay vì dựa vào giả định, việc trò chuyện trực tiếp với người dùng sẽ giúp bạn xây dựng những giải pháp thực sự có ý nghĩa và hiệu quả.
Tuy nhiên, để phỏng vấn người dùng hiệu quả, bạn cần có kỹ năng đặt câu hỏi, khai thác insight và chuyển dữ liệu thành quyết định thiết kế hơn là lý thuyết suông. Nếu bạn muốn hiểu rõ cách tiến hành user interview (phỏng vấn người dùng) trong thực tế, khóa học UX design tại Capi Demy sẽ là lựa chọn phù hợp để bạn tiếp tục hành trình làm UI/UX bài bản.
Tại Capi Demy, từ việc thực hành phỏng vấn người dùng, bạn đồng thời sẽ được hướng dẫn cách xây dựng persona, kiểm thử trải nghiệm và phát triển tư duy thiết kế lấy người dùng làm trung tâm. Đây là nền tảng quan trọng giúp bạn tự tin tham gia các dự án thực tế và phát triển sự nghiệp UX chuyên nghiệp.
Và nếu bạn có câu hỏi nào, đừng ngần ngại kết nối với đội ngũ Capi Demy để nhận được tư vấn kịp thời nhé!
Thông tin liên hệ tư vấn:
Fanpage: Capi Demy
Email: capidemy@gmail.com
Website:
Địa chỉ:
Cơ sở 1 HN: Tầng 6, số 35 Tô Vĩnh Diện, Khương Trung, Thanh Xuân, Hà Nội
Cơ sở 2 HN: Tầng 2 số 2 ngách 28, ngõ 93, Hoàng Văn Thái, Thanh Xuân, Hà Nội.
