6 điều cần biết khi mới học UI/UX
6 điều cần biết khi mới học UI/UX
Trong những năm gần đây, UI/UX Design đang trở thành một trong những lĩnh vực thu hút nhiều người học và chuyển ngành, đặc biệt trong bối cảnh sản phẩm số ngày càng phát triển. Tuy nhiên, trước khi bắt đầu học UI/UX, không ít người mới thường mang theo những hiểu lầm phổ biến, dẫn đến kỳ vọng sai lệch, học không đúng trọng tâm hoặc dễ bỏ cuộc giữa chừng.
Bài viết này tổng hợp 6 điều quan trọng nhất mà người mới cần biết khi học UI/UX, giúp bạn hiểu đúng bản chất ngành, chuẩn bị tâm thế phù hợp và xây dựng lộ trình học hiệu quả hơn.
Điều cần biết số 1: UI và UX là hai khái niệm khác nhau
Điều người mới cần biết khi học UI/UX đầu tiên chính là phân biệt hai khái niệm này. Một lầm tưởng khá phổ biến ở người mới là cho rằng UI và UX là một, hoặc chỉ khác nhau về tên gọi.
Trên thực tế, UI (User Interface) và UX (User Experience) là hai mảng có liên quan chặt chẽ nhưng không đồng nhất. UI tập trung vào phần giao diện người dùng nhìn thấy và tương tác trực tiếp, bao gồm màu sắc, typography, layout, icon và các thành phần giao diện. Trong khi đó, UX tập trung vào trải nghiệm tổng thể của người dùng, từ việc họ có thể dễ dàng sử dụng sản phẩm/có hoàn thành được mục tiêu hay không, cho đến cảm nhận trong suốt quá trình sử dụng.
UI có thể đẹp nhưng UX vẫn kém nếu luồng sử dụng rối rắm hoặc không giải quyết đúng nhu cầu người dùng. Vì vậy, người học UI/UX cần hiểu rằng UI chỉ là một phần của UX, và tư duy trải nghiệm mới là nền tảng cốt lõi của ngành.
Hiểu rõ hơn về sự khác biệt này qua bài viết của Capi Demy: Thiết kế UI/UX là gì?
Điều cần biết số 2: Học UI/UX không nhất thiết phải biết code
Nhiều người mới chần chừ học UI/UX vì cho rằng phải biết lập trình thì mới theo được ngành. Tuy nhiên, trong thực tế, UI/UX designer không bắt buộc phải code. Công việc chính của UI/UX là nghiên cứu người dùng, xây dựng luồng trải nghiệm và thiết kế giao diện. Các công cụ như Figma, Sketch hay Adobe XD đã hỗ trợ rất tốt cho quá trình này mà không yêu cầu kiến thức lập trình.
Việc biết HTML, CSS hay JavaScript có thể là lợi thế khi làm việc với developer, nhưng đó không phải điều kiện tiên quyết để bắt đầu học UI/UX. Điều quan trọng hơn là hiểu cách sản phẩm được sử dụng và cách thiết kế ảnh hưởng đến hành vi người dùng.
Điều cần biết số 3: UI/UX không đòi hỏi năng khiếu vẽ hay nền tảng thiết kế đồ họa
Một rào cản tâm lý khá phổ biến của người mới học UI/UX là cho rằng phải biết vẽ tay, vẽ đẹp hoặc có năng khiếu mỹ thuật thì mới theo được ngành này. Thực tế, UI/UX không phải là ngành vẽ thuần túy hay minh họa nghệ thuật mà là ngành chú trọng hơn vào việc giải quyết vấn đề dựa trên trải nghiệm người dùng.
UI/UX tập trung nhiều hơn vào:
- Cách tổ chức và ưu tiên thông tin
- Tư duy bố cục và cấu trúc giao diện
- Khả năng phân tích vấn đề và đưa ra giải pháp
- Hiểu hành vi, nhu cầu và bối cảnh sử dụng của người dùng
Trong thực tế, phần lớn công việc thiết kế UI ngày nay dựa trên component, layout system và design system đã được team design xây dựng sẵn. Designer không cần vẽ tay giỏi, mà cần biết cách sử dụng các thành phần này một cách hợp lý, có mục đích và nhất quán. Tuy nhiên, nếu bạn biết vẽ thì đó có thể là một lợi thế trong một vài giai đoạn của quá trình thiết kế như giai đoạn tìm kiếm ý tưởng theo Design Thinking - lúc này, vẽ tay có thể là cách nhanh gọn, dễ dàng để phác thảo ý tưởng về thứ tự hoạt động hoặc cấu trúc của một ý tưởng nào đó.
Một lầm tưởng khác là: biết thiết kế đồ họa đồng nghĩa với việc đã biết UI/UX. Sự khác biệt dễ nhận thấy là trong khi graphic design chủ yếu tập trung vào thẩm mỹ thị giác như thiết kế poster, banner, logo hay ấn phẩm truyền thông thì thiết kế UI/UX yêu cầu thêm nhiều kỹ năng mang tính hệ thống hơn như UX research, xây dựng user flow, thiết kế wireframe, usability testing và làm việc trong các ràng buộc thực tế của sản phẩm.
Graphic designer có lợi thế khi học UI nhờ nền tảng về màu sắc và typography, nhưng UX là một mảng hoàn toàn khác, đòi hỏi tư duy trải nghiệm và khả năng ra quyết định dựa trên người dùng. Vì vậy, dù xuất phát từ đồ họa hay không, người học UI/UX vẫn cần được đào tạo bài bản để làm việc hiệu quả trong môi trường sản phẩm số.
Điều cần biết số 4: UI/UX không chỉ dành cho dân thiết kế
UI/UX không phải ngành chỉ dành cho những người học thiết kế từ đầu. Thực tế, đây là lĩnh vực mở, phù hợp với nhiều background khác nhau.
Những người làm marketing thường có lợi thế về nghiên cứu khách hàng và insight người dùng. Developer hiểu rõ cách sản phẩm được xây dựng và các giới hạn kỹ thuật. Product Manager quen với tư duy sản phẩm và giải quyết vấn đề. Tất cả đều có thể làm UI/UX được nếu được trang bị đúng kiến thức và kỹ năng.
UI/UX không tuyển chọn dựa trên xuất phát điểm, mà dựa trên tư duy trải nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề.
Đọc thêm về hướng dẫn chuyển từ graphic design sang UI/UX tại đây: How to Change Your Career from Graphic Design to UX Design
Đọc thêm về hướng dẫn chuyển từ marketing sang UI/UX tại đây: How to Change Your Career from Marketing to UX Design
Điều cần biết số 5: UI/UX không chỉ là thiết kế app hay website
Nhiều người mới học UI/UX thường nghĩ rằng lĩnh vực này chỉ gắn liền với thiết kế app hoặc website. Thực tế, UI/UX đòi hỏi nhiều hơn ở tư duy thiết kế trải nghiệm, không bị giới hạn bởi nền tảng hay loại sản phẩm.
UX tồn tại ở mọi nơi có sự tương tác giữa con người và hệ thống, bao gồm phần mềm nội bộ doanh nghiệp, dashboard quản trị, hệ thống kiosk, thiết bị thông minh, sản phẩm IoT, thậm chí cả trải nghiệm dịch vụ như đặt lịch, đăng ký, thanh toán hoặc chăm sóc khách hàng.
Ngay cả những sản phẩm không có giao diện đồ họa phức tạp vẫn cần UX tốt để đảm bảo người dùng hiểu cách sử dụng, thao tác thuận tiện và đạt được mục tiêu nhanh chóng. Trong nhiều trường hợp, UX tốt giúp giảm lỗi, tăng hiệu suất và cải thiện sự hài lòng của người dùng mà không cần thay đổi nhiều về mặt giao diện.
Việc hiểu UI/UX là tư duy thiết kế trải nghiệm giúp người học mở rộng góc nhìn, ứng dụng kiến thức về thiết kế UI/UX trong nhiều lĩnh vực khác nhau, không giới hạn trong app hay website. Điều này cũng mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp hơn cho những ai theo đuổi ngành UI/UX.
Điều cần biết số 6: Học UI/UX không chỉ là học công cụ
Nhiều người mới tiếp cận UI/UX thường bắt đầu bằng việc học công cụ như Figma và cho rằng chỉ cần sử dụng thành thạo công cụ là đủ để làm nghề. Đây là một trong những nhầm tưởng phổ biến và cũng nguy hiểm nhất, vì nó dễ khiến người học đi sai bản chất của UI/UX.
Công cụ chỉ là phương tiện hỗ trợ quá trình thiết kế. Cốt lõi của UI/UX nằm ở việc hiểu người dùng, xác định đúng vấn đề cần giải quyết và thiết kế giải pháp dựa trên nhu cầu thực tế, chứ không phải ở việc vẽ được giao diện đẹp hay dùng tool thành thạo. Một designer sử dụng Figma rất giỏi nhưng thiếu tư duy UX vẫn có thể tạo ra những sản phẩm bắt mắt nhưng khó sử dụng, không giải quyết được bài toán của người dùng hoặc không phù hợp với mục tiêu kinh doanh.
Trong môi trường làm sản phẩm thực tế, UI/UX đòi hỏi người làm phải hiểu:
- Vì sao thiết kế này được đưa ra, không chỉ là thiết kế như thế nào
- Người dùng gặp khó khăn gì trong hành trình sử dụng
- Giải pháp nào khả thi trong điều kiện thời gian, kỹ thuật và nguồn lực hiện có
Do đó, học UI/UX hiệu quả không thể chỉ dừng lại ở việc học công cụ rời rạc, mà cần một lộ trình bài bản, kết hợp giữa:
- Tư duy UX và phương pháp thiết kế lấy người dùng làm trung tâm
- Kiến thức nền tảng như layout, typography, interaction…
- Thực hành trên các bài toán và dự án gần với thực tế
- Phản biện, đánh giá và cải tiến thiết kế dựa trên phản hồi
Việc được học trong một môi trường có hệ thống giúp người mới hiểu vì sao phải thiết kế như vậy, thay vì đơn thuần học cách “làm cho giống”. Đây chính là sự khác biệt lớn giữa việc chỉ biết dùng công cụ và việc thực sự làm được nghề UI/UX.
Kết luận
UI/UX không phải là một ngành yêu cầu năng khiếu vẽ hay hoặc thân thiết kế, cũng không chỉ cần biết công cụ là có thể làm được. Điều quan trọng nhất khi bắt đầu học UI/UX là hiểu đúng bản chất của nghề: thiết kế để giải quyết vấn đề và tạo ra trải nghiệm có giá trị cho người dùng. Khi được trang bị tư duy UX, kiến thức nền tảng và cơ hội thực hành đúng hướng, người học sẽ có lộ trình phát triển bền vững hơn thay vì chỉ dừng lại ở việc làm giao diện đẹp.
Nếu bạn là người mới, mông lung khi tự học hoặc đơn giản là muốn bắt đầu hành trình của mình với UI/UX thì đừng ngại liên hệ với Capi Demy ngay để nhận được tư vấn phù hợp nhé!
Thông tin liên hệ tư vấn:
Fanpage: Capi Demy
Email: capidemy@gmail.com
Website:
Địa chỉ:
Cơ sở 1 HN: Tầng 6, số 35 Tô Vĩnh Diện, Khương Trung, Thanh Xuân, Hà Nội
Cơ sở 2 HN: Tầng 2 số 2 ngách 28, ngõ 93, Hoàng Văn Thái, Thanh Xuân, Hà Nội.
